Organic Express

Istorijat

sir albert howardKao osmišljen, zaseban oblik proizvodnje, organska poljoprivreda je započela svoj razvoj približno istovremeno, u Centralnoj Evropi i Indiji. Britanski botaničar, Sir Albert Hauard, često se navodi kao otac savremene organske poljoprivrede. Od 1905 do 1924, radio je kao savetnik za poljoprivredu u gradiću Pusa, u Bengalu, gde je proučavao tradicionalnu indijsku poljoprivrednu praksu i otkrio da je superiornija od konvencionalne poljoprivrede, zasnovane na nauci.  Rezultate svojih istraživanja objavio je 1940 g. u knjizi “Poljoprivredni testament”, koja je imala snažan uticaj na naučnike i zemljoradnike tog vremena.

Rudolf ŠtajnerIstovremeno, u Nemačkoj, Rudolf Štajner je razvio sistem proizvodnje poznat kao “biodinamička poljoprivreda” - prvi sveobuhvani sistem organske poljoprivrede. Razvoj sistema je otpočeo serijom predavanja na poljoprivrednom gazdinstvu u Koberwitzu, mestašcu u današnoj Poljskoj 1924. g. Štajner je naglašavao ulogu poljoprivrednika u upravljanju i uspostavljanju harmoničnog suživota između životinja, biljaka i zemljišta koji dele zajednički životni prostor. Zdrave životinje se zasnivaju na zdravim biljkama (koje koriste u ishrani), zdrave biljke na zdravom zemljištu, a zdravo zemljište na zdravim životinjama (od kojih dobija đubrivo).

FH KingTokom 1909. g., američki agronom F.H. King je putovao Kinom, Korejom i Japanom proučavao sisteme tradicionalnog đubrenja zemljišta, oranja i opšte poljoprivredne prakse. U svojoj knjizi “Farmeri četiri milenijuma” (1911), King je najavio pojavu “svetskog pokreta za uvođenje novih i poboljšanih metoda poljoprivrede”. Delo je služilo godinama kao važan organski priručnik.

Lord NorbournTermin organska poljoprivreda skovao je Lord Nortburn u svojoj knjizi “Pogledaj u zemljište”, objavljenu 1940. On je opisao koncept “farme kao organizma”, i predstavio celovit, ekološki uravnotežen pristup zemljoradnji.

Ledy Evelin Barbara Balfour1939 Ledi Eva Balfor je započela Eksperiment Hoghli na farmi u Engleskoj. Bilo je to prvo naučno uporedno istraživanje organske i konvencionalne zemljoradnje. Četiri godine kasnije, objavila je knjigu “Živo zemljište”, na osnovu inicijalnih rezultata Eksperimenta Hoghli - delo koje je snažno uticalo na formiranje organskog pokreta u V. Britaniji.

Masunobo FukokaU Japanu, Masanobu Fukuoka, mikrobiolog koji je radio na proučavanju zemljišta i patologije biljaka, i kroz svoj rad počeo je da sumnja u dobrobiti moderne poljoprivrede. 1937. Dao je otkaz na posao naučnika, vratio se na porodičnu farmu i posvetio 60 sledećih godina razvoju radikalnog organskog metoda bez korišćenja oranja u obradi zemljišta, koji je danas poznat kao “prirodna zemljoradnja”, ili “Fukuoka zemljoradnja”.

 

U Srbiji, organski pokret počinje osnivanjem udruženja za organsku poljoprivredu “Terra’s” 1990 g. u Subotici (www.terras.org.rs)
Prof Branka LazićRazvoju organske poljoprivredne prakse, edukaciji proizvođača i kolega iz struke, naučno-istraživačkom radu, te popularizaciji organske poljoprivrede kroz brojna predavanja, savetovanja, seminare, radionice i obimnu literaturu, posebno je doprinela prof Branka Lazić, sa novosadkog poljoprivrednog fakulteta, čije knjige i priručnici (“Vaša organska bašta”, “Dečija biobašta”, Organska poljoprivreda”, “Proizvodnja u zaštićenom prostoru”) služe kao osnova za edukaciju poljoprivrednih stručnjaka i neposrednih proizvođača..
2007. g. osnovan je “Fond Organska Srbija” (www.organskasrbija.org.rs), a 2009. Nacionalno udruženje za razvoj organske proizvodnje “Serbia Organica” (www.serbiaorganica.org).
Ove tri organizacije danas predvode razvoj organske poljoprivrede u Srbiji, svaka sa svojim specifičnim područjem delovanja.